De geschiedenis van Stadion Woudestein

Toen de Rotterdamsche Voetbal- en Athletiekvereniging Excelsior werd opgericht op 23 juli 1902, speelde de groep Kralingers die tot de oprichting overgingen al een tijdje op Woudestein. Ze kregen na de oprichting officieel toestemming van de gemeente om op dit terrein te voetballen. Deze grond maakte vroeger deel uit van de achttiende eeuwse buitenplaats van het huis Woudesteyn.

In 1907 moesten de voetballers tijdelijk verhuizen. De gemeente verhuurde het terrein van Woudestein aan een aantal rijstalbezitters, die er paardenwedstrijden gingen organiseren. Excelsior verhuisde naar Rotterdam-Zuid. Al na een jaar mocht de club echter terugkeren, want de renbaan liep niet goed. De voetballers huurden het middenterrein, en moesten daarvoor vijftig gulden per jaar betalen, die moest worden opgebracht door zeventien leden.
In 1921 werd Excelsior kampioen van de tweede klasse, en promoveerde de club naar de eerste klasse. Hoewel de promotie met gejuich ontvangen werd, leverde het ook een probleem op. Het veld werd namelijk afgekeurd door de bond. Excelsior moest op zoek naar een nieuw terrein. Dat kostte veel moeite, waardoor de thuiswedstrijden in het seizoen 1921-22 werden afgewerkt op de velden van stadsgenoten Feyenoord, V.O.C., C.V.V. en Sparta. Uiteindelijk werd een nieuw onderkomen gevonden, aan het Toepad.

Marinierskazerne
In oktober 1938 kwam echter het bericht dat Excelsior weer moest verhuizen. Op de plek waar werd gevoetbald, werd een nieuwe marinierskazerne gebouwd. Het duurde heel lang voor een nieuw terrein was gevonden, maar uiteindelijk mocht Excelsior terugkeren op Woudestein. De leden zorgden ervoor dat de kleedkamers en de tribunes werden verplaatst naar het nieuwe terrein, waar plaats was voor 7000 tot 8000 toeschouwers.
Het terrein werd op 9 september 1939 geopend door wethouder De Groot van Rotterdam. Lang konden de voetballers niet genieten van hun nieuwe onderkomen, want in mei 1940 werd ons land binnengevallen door de Duitsers. Op 14 mei 1940 verschenen Duitse bommenwerpers boven Rotterdam. Een groot deel van de stad werd verwoest. De Duitsers braken met het bombardement het laatste beetje verzet. Nederland gaf zich over en stond officieel onder Duits gezag.

Tweede Wereldoorlog
Op 22 mei werd het complex op Woudestein met afweergeschut bezet. Hierdoor werd trainen en voetballen onmogelijk gemaakt voor de leden. De gehele oorlog zou het moeilijk blijven voor Excelsior om gebruik te maken van de velden. De laatste oorlogsmaanden waren de zwaarsten. Tijdens de wintermaanden van 1944-1945 deden mensen van alles en nog wat om te kunnen stoken. Overal werden illegaal bomen omgehakt en houten gebouwen gesloopt. Om te voorkomen dat de opstallen van Excelsior in noodkacheltjes verdwenen, organiseerde erelid Willem Appelo bewakingswerk.
Na de oorlog bloeide het verenigingsleven, en meldden zich veel nieuwe leden aan bij Excelsior. Niet alleen op het veld, maar ook op de tribunes nam de belangstelling voor Excelsior steeds verder toe. Niet voor niets werd op een ledenvergadering op 28 april 1950 besloten een lening van tienduizend gulden aan te gaan om de uitbreiding van de overdekte zittribune mogelijk te maken. De tribune kwam er, maar het gebrek aan plaatsen bleef.

De eerste staantribune
In 1956 had Excelsior een primeur: ,,9 Augustus 10 uur v.m. - 13 september 3 n.m.. Deze periode van vijf volle weken zal in onze historie weer enkele bladzijden betekenen voor onze geschiedschrijvers. In deze periode kwam gereed de eerste 'Overdekte staantribune' in Nederland.'' Henk Zon was merkbaar trots toen dit huzarenstukje was voltooid. Tweederde van wat de overkapping had gekost, werd bijeengebracht door de leden.
Begin jaren zestig waren er ambitieuze nieuwbouwplannen. Het bestuur wilde een stadion bouwen met 18.000 tot 20.000 overdekte zitplaatsen. Er lag op een gegeven moment een concreet plan op tafel, waarbij het stadion gebouwd zou worden op Woudestein. Financieel was het plan rond, maar desondanks zou het stadion er niet komen. Volgens een bericht uit de jubileumkrant - die in 1962 verscheen in Het Vrije Volk - wees de gemeente erop dat geen parkeerruimte beschikbaar was in de omtrek.

Bezuinigingen
In de jaren zeventig ging het slecht met de financiële situatie van het betaalde voetbal in Rotterdam. In 1973 had Excelsior nog een nieuwe overdekte hoofdtribune neergezet, maar het ging de club daarna niet bepaald voor de wind. Met grote oud papier acties wist Excelsior desondanks het hoofd boven water te houden. In 1981 kreeg de club 1981 een nieuwe lichtinstallatie. ,,Zevenhonderd Lux schijnt nu op Woudestein, hetgeen goed is voor televisieregistratie in kleur'', meldde het Rotterdamse Nieuwsblad.
Aan het einde van het seizoen 1986-1987 moest Excelsior andermaal strikte bezuinigingen doorvoeren. Desondanks dreigde opnieuw een begrotingstekort. Er doken geruchten op over een fusie tussen Excelsior en Schiedamse SVV. Maar ook nu overleefde de club. Toen 1992 een nieuw bestuur aantrad onder leiding van voorzitter Martin de Jager, noemde hij een belangrijke voorwaarde voor Excelsior, wilde de club overleven: Er moest een nieuw stadion komen.

Een nieuw stadion
Er passeerden allerlei plannen de revue. Zo zou er een gezamenlijk nieuw stadion komen van Sparta en Excelsior op bedrijventerrein Rivium, maar deze plannen ketsten af. Uiteindelijk besloot Excelsior de stoute schoenen aan te trekken. Op 17 juli 1997 ging de eerste paal de grond in voor het nieuw te bouwen stadion. Op dat moment was de financiering van dit onderkomen - naar het voorbeeld van het stadion van RKC - nog niet rond. De eerste twee tribunes werden met eigen geld neergezet, waarna er geen weg terug meer was.
Er volgende nog een langdurig touwtrekken met de gemeente Rotterdam over subsidie. Op 10 maart 1999 maakte de Rotterdamse wethouder Herman van den Muijsenberg alsnog bekend dat Excelsior kon rekenen op steun bij de nieuwbouw. De gemeenteraad ging op 9 april 1999 akkoord met het voorstel van het college. Op de plek van de oude hoofdtribune kwam een geheel nieuwe tribune, compleet met business-seats, kleedkamers en kantoren. Op 31 juli 2000 werd het nieuwe stadion geopend met een wedstrijd tegen Feyenoord. Met het nieuwe Stadion Stad Rotterdam Verzekeringen - dat plaats biedt aan 3800 toeschouwers - was de toekomst van Excelsior veiliggesteld.